શીખો · પ્રકાશિત

ભારતમાં આવનારા IPO: 2026 પૂરું થાય તે પહેલાં SEBI મંજૂરીવાળા 5 ઇશ્યૂ

પાંચ મોટી કંપનીઓને SEBI ની મંજૂરી મળી ગઈ છે, પણ પ્રાઇસ બેન્ડ હજુ જાહેર થયો નથી. દરેક IPO ક્યાં છે, આંકડા શું કહે છે અને FY26 એ કેમ બતાવ્યું કે ચર્ચિત IPO માં પણ લિસ્ટિંગ ગેનની ગેરંટી નથી, તે જાણો.

  • Dhrumit Yadav

    AUTHOR

    ચાર્ટિસ્ટ, રિસર્ચ એનાલિસ્ટ અને રોકાણકાર


IPO પાઇપલાઇનનું ચિત્ર: Mahanadi Coalfields, Carlsberg India, Cult.fit, Avaada Electro અને Prism ની પાંચ લીલી કેન્ડલ RHP તબક્કે પ્રાઇસ બેન્ડની રાહ જોઈ રહી છે

12 નવેમ્બર 2026 સુધી, નવેમ્બરનું મેઇનબોર્ડ IPO કેલેન્ડર ખાલી છે. કોઈ મોટા ઇશ્યૂએ હજુ સુધી પ્રાઇસ બેન્ડ કે બિડિંગની તારીખો જાહેર કરી નથી.

તેનો અર્થ એ નથી કે બજાર શાંત છે. પાંચ મોટી કંપનીઓએ સૌથી મહત્વનો નિયમનકારી પડાવ, એટલે કે SEBI ની મંજૂરી, પાર કરી લીધો છે અને આવતા અઠવાડિયાઓ કે મહિનાઓમાં પોતાના ઇશ્યૂ ખોલી શકે છે. દરેક કંપની કયા તબક્કે છે, શું બાકી છે અને અરજી કરતા પહેલાં રોકાણકારોએ શું તપાસવું જોઈએ, તે આ લેખમાં છે.

IPO પાઇપલાઇન અત્યારે કેમ મહત્વની છે

2026 ભારતીય IPO બજાર માટે મોટું વર્ષ રહ્યું છે. સપ્ટેમ્બરના અંત સુધીમાં, આ કેલેન્ડર વર્ષમાં કંપનીઓએ લિસ્ટિંગ દ્વારા 1.24 લાખ કરોડ રૂપિયાથી વધુ એકત્ર કર્યા હતા.

ત્યાર બાદ ભારતના ઇતિહાસનો સૌથી મોટો IPO આવ્યો. Jio Platforms એ 30,213 કરોડ રૂપિયા એકત્ર કર્યા અને ઇશ્યૂ 22.19 ગણો સબ્સ્ક્રાઇબ થયો. શેર 28 ઓક્ટોબરે 1,358 રૂપિયા પર લિસ્ટ થયો, જે 1,119 રૂપિયાના ઇશ્યૂ પ્રાઇસ કરતાં 21.36% પ્રીમિયમ હતું, અને પહેલા દિવસે 1,417.50 રૂપિયા પર બંધ થયો.

આવી શરૂઆત પછી દરેક મોટો IPO સારા પ્રીમિયમ પર લિસ્ટ થશે એવી અપેક્ષા રાખવી સ્વાભાવિક છે. પણ આંકડા કંઈક અલગ જ કહે છે.

પહેલાં, FY26 ની વાસ્તવિકતા

FY26 (એપ્રિલ 2025 થી માર્ચ 2026) એકત્ર થયેલી રકમની દૃષ્ટિએ રેકોર્ડ વર્ષ હતું, પણ રોકાણકારોના વળતરની દૃષ્ટિએ નહીં. Grant Thornton Bharat ના "IPOs in India FY26" રિપોર્ટ મુજબ:

  • 109 મેઇનબોર્ડ IPO એ લગભગ 1.77 લાખ કરોડ રૂપિયા એકત્ર કર્યા, જે એક રેકોર્ડ છે.
  • લિસ્ટિંગના દિવસનો સરેરાશ ગેન FY25 ના 29% થી ઘટીને 7% થયો.
  • સરેરાશ ઓવરસબ્સ્ક્રિપ્શન લગભગ અડધું થયું, 71 ગણાથી 39 ગણું.
  • લિસ્ટિંગના એક વર્ષ પછી સરેરાશ IPO 17% નીચે હતો.
  • જાન્યુઆરીથી માર્ચ 2026 ના ક્વાર્ટરમાં લિસ્ટિંગના દિવસનો સરેરાશ ગેન નેગેટિવ થઈને -1% રહ્યો.

આ જ રિપોર્ટના બીજા બે તારણો યાદ રાખવા જેવા છે. 500 કરોડ રૂપિયાથી નાના ઇશ્યૂએ સરેરાશ માત્ર 2% લિસ્ટિંગ ગેન આપ્યો. અને સંપૂર્ણપણે ઓફર ફોર સેલ (OFS) વાળા ઇશ્યૂ, જેમાં કંપનીને કોઈ નવા પૈસા મળતા નથી, તેમણે સરેરાશ લગભગ 15% લિસ્ટિંગ ગેન આપ્યો.

શીખ એ છે કે મોટી બ્રાન્ડ કે ભારે સબ્સ્ક્રિપ્શન લિસ્ટિંગ ગેનની ગેરંટી નથી. હાઇપ કરતાં કિંમત અને ફંડામેન્ટલ્સ વધુ મહત્વના છે.

આ યાદી કેવી રીતે વાંચવી: IPO ના તબક્કા

નીચેની દરેક કંપનીને SEBI ની મંજૂરી મળી છે, પણ કોઈની તારીખ નક્કી નથી. ડ્રાફ્ટથી લિસ્ટિંગ સુધીનો રસ્તો આ પ્રમાણે છે:

  1. DRHP: કંપની SEBI પાસે ડ્રાફ્ટ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ ફાઇલ કરે છે.
  2. SEBI ઓબ્ઝર્વેશન: નિયમનકાર તેની સમીક્ષા કરીને "ફાઇનલ ઓબ્ઝર્વેશન" જારી કરે છે. સમાચારોમાં આને જ SEBI ની મંજૂરી કહેવાય છે.
  3. UDRHP: ગોપનીય રીતે ફાઇલ કરનારી કંપનીઓનો અપડેટેડ ડ્રાફ્ટ જાહેર કરવામાં આવે છે, જે ઓછામાં ઓછા 21 દિવસ જાહેર ટિપ્પણીઓ માટે ખુલ્લો રહેવો જોઈએ.
  4. RHP: અંતિમ રેડ હેરિંગ પ્રોસ્પેક્ટસ, જેમાં પ્રાઇસ બેન્ડ, લોટ સાઇઝ અને તારીખો હોય છે.
  5. બિડિંગ, એલોટમેન્ટ અને લિસ્ટિંગ.

SEBI ના ઓબ્ઝર્વેશન મળ્યા પછી કંપની પાસે સામાન્ય રીતે IPO લાવવા માટે 12 મહિના હોય છે, અથવા ગોપનીય ફાઇલિંગનો રસ્તો અપનાવ્યો હોય તો 18 મહિના.

નીચેની પાંચમાંથી એક પણ કંપની હજુ RHP તબક્કે પહોંચી નથી. ત્યાં સુધી ઓનલાઇન દેખાતી કોઈ પણ તારીખ કે કિંમત માત્ર અંદાજ છે.

SEBI મંજૂર પાઇપલાઇન: એક નજરે

કંપની

SEBI મંજૂરી

ઓફરનો પ્રકાર

રિપોર્ટેડ સાઇઝ

Mahanadi Coalfields

4 નવેમ્બર 2026

Coal India નો 100% OFS

આશરે 1 અબજ ડોલર સુધી (રિપોર્ટ મુજબ)

Carlsberg India

1 ઓક્ટોબર 2026

100% OFS

આશરે 6,700 કરોડ રૂપિયા (રિપોર્ટ મુજબ)

Cult.fit

12 ઓક્ટોબર 2026

ફ્રેશ ઇશ્યૂ + OFS

950 કરોડ રૂપિયા ફ્રેશ + 17.86 કરોડ શેર OFS

Avaada Electro

એપ્રિલ 2026

ફ્રેશ ઇશ્યૂ + OFS

આશરે 7,600 કરોડ રૂપિયા

OYO (Prism)

2 જૂન 2026

100% ફ્રેશ ઇશ્યૂ

ડ્રાફ્ટમાં 6,650 કરોડ રૂપિયા; રિપોર્ટ મુજબ ઘટાડીને 3,350 કરોડ રૂપિયા

સાઇઝ કામચલાઉ છે અને અંતિમ RHP માં બદલાઈ શકે છે.

ઇશ્યૂની વિગતો

કંપની

બિઝનેસ

ઓફર

પૈસા કોને

મુખ્ય આંકડા

નોંધ

Mahanadi Coalfields

ઓડિશામાં Coal India નું યુનિટ; FY26 માં ભારતના કોલસા ઉત્પાદનનો આશરે 21%

66,18,36,300 શેર (આશરે 10%) સુધીનો OFS

Coal India

જૂન 2026 ક્વાર્ટર: આવક 8,034 કરોડ રૂપિયા, નફો 2,399 કરોડ રૂપિયા

Coal India ના શેરધારકો માટે શેરહોલ્ડર ક્વોટા પ્રસ્તાવિત; નવેમ્બરના અંતમાં કે ડિસેમ્બરની શરૂઆતમાં લોન્ચના અહેવાલ, પુષ્ટિ નથી

Carlsberg India

ડેનમાર્કની બીયર કંપનીની ભારતીય શાખા (Carlsberg, Tuborg)

8,64,18,887 શેર સુધીનો OFS; ફ્રેશ ઇશ્યૂ નથી

વેચનાર શેરધારક

-

જુલાઈમાં ગોપનીય ફાઇલિંગ; અપડેટેડ ડ્રાફ્ટ 29 ઓક્ટોબરે જાહેર

Cult.fit

ફિટનેસ નેટવર્ક; 77 શહેરોમાં 708 સેન્ટર, આશરે 9.87 લાખ પેઇડ મેમ્બર

950 કરોડ રૂપિયા ફ્રેશ + 17.86 કરોડ શેર સુધીનો OFS

કંપની (ફ્રેશ) અને વેચનારા (OFS)

FY26: આવક 1,720.6 કરોડ રૂપિયા, એડજસ્ટેડ EBITDA 144.8 કરોડ રૂપિયા, ચોખ્ખી ખોટ 247.5 કરોડ રૂપિયા

હજુ ખોટમાં, પણ ખોટ FY25 ના 479.7 કરોડ રૂપિયાથી ઘટી

Avaada Electro

સોલર સેલ અને મોડ્યુલ ઉત્પાદક; 8.5 GW મોડ્યુલ ક્ષમતા

1,600 કરોડ રૂપિયા ફ્રેશ + 6,000 કરોડ રૂપિયા OFS

મોટાભાગે વેચનારા (OFS); ફ્રેશ પૈસા મુખ્યત્વે દેવા માટે

-

અપડેટેડ ડ્રાફ્ટ 25 ઓગસ્ટે ફાઇલ

OYO (Prism)

OYO અને Motel 6 ની પેરેન્ટ કંપની; Prism નામે લિસ્ટ થશે

100% ફ્રેશ ઇશ્યૂ: ડ્રાફ્ટમાં 6,650 કરોડ રૂપિયા

કંપની; 4,987.5 કરોડ રૂપિયા દેવું ચૂકવવા

-

રિપોર્ટ મુજબ ઇશ્યૂ ઘટીને 3,350 કરોડ રૂપિયા થઈ શકે; નવેમ્બરમાં લોન્ચના અહેવાલ, પુષ્ટિ નથી

ફ્રેશ ઇશ્યૂ વિરુદ્ધ OFS: આ કેમ મહત્વનું છે

ઉપરના ટેબલમાં ઓફરનો પ્રકાર જુઓ. તેનાથી ખબર પડે છે કે તમારા પૈસા ક્યાં જાય છે.

  • ફ્રેશ ઇશ્યૂ: નવા શેર બનાવવામાં આવે છે અને પૈસા કંપનીને મળે છે, સામાન્ય રીતે વિસ્તરણ કે દેવું ચૂકવવા માટે.
  • ઓફર ફોર સેલ (OFS): હાલના શેરધારકો પોતાના હિસ્સાનો અમુક ભાગ વેચે છે. કંપનીને કશું મળતું નથી.

સંપૂર્ણ OFS વાળો ઇશ્યૂ આપોઆપ ખરાબ નથી હોતો. FY26 માં આવા ઇશ્યૂનું લિસ્ટિંગ સરેરાશ સારું રહ્યું. છતાં હાલના માલિકો કેમ વેચી રહ્યા છે અને કયા વેલ્યુએશન પર, તે પૂછવું જરૂરી છે.

GMP શું છે અને તેના પર ભરોસો કેમ ન કરવો

લગભગ દરેક IPO સાથે તમને "GMP" (ગ્રે માર્કેટ પ્રીમિયમ) જોવા મળશે. આ એક બિનસત્તાવાર કિંમત છે, જેના પર કેટલાક ટ્રેડર્સ લિસ્ટિંગ પહેલાં IPO શેરનો સોદો કરે છે. તે નિયંત્રિત નથી, કોઈ એક્સચેન્જ દ્વારા પ્રકાશિત થતી નથી અને વાસ્તવિક લિસ્ટિંગ કિંમતનો અંદાજ કે ગેરંટી આપતી નથી.

FY26 તેનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. ચર્ચામાં રહેલા ઘણા ઇશ્યૂનું લિસ્ટિંગ નબળું કે નેગેટિવ રહ્યું. GMP ને અફવા માનો, ડેટા નહીં.

અરજી કરતા પહેલાં એક સરળ ચેકલિસ્ટ

આમાંથી કોઈ પણ IPO પોતાનો RHP ફાઇલ કરે ત્યારે આ તપાસો:

  1. પ્રાઇસ બેન્ડ અને વેલ્યુએશન: લિસ્ટેડ કંપનીઓની તુલનામાં P/E કે EV/EBITDA કેવો છે?
  2. ફ્રેશ ઇશ્યૂ અને OFS નું વિભાજન: પૈસા કંપનીને જાય છે કે વેચનારાઓને?
  3. પૈસાનો ઉપયોગ: વિસ્તરણ, દેવું ચૂકવવું, કે માત્ર એક્ઝિટ?
  4. નાણાકીય વલણ: શું આવક અને નફો વધી રહ્યા છે, અને શું ખોટ ઘટી રહી છે?
  5. એન્કર રોકાણકારો: ઇશ્યૂ ખુલે તે પહેલાં કઈ સંસ્થાઓ ખરીદી રહી છે?
  6. QIB માંગ: FY26 માં મજબૂત સંસ્થાકીય માંગવાળા ઇશ્યૂએ સામાન્ય રીતે સારો દેખાવ કર્યો.
  7. તમારું પોતાનું કારણ: તમે લાંબા ગાળા માટે રોકાણ કરી રહ્યા છો કે ઝડપી લિસ્ટિંગ ગેનની આશામાં?

નિષ્કર્ષ

આવનારા થોડા મહિનામાં Coal India ની પેટાકંપનીથી લઈને બીયર ઉત્પાદક અને ફિટનેસ બ્રાન્ડ સુધીના ઘણા મોટા IPO આવી શકે છે. પણ હજુ સુધી કોઈનો પ્રાઇસ બેન્ડ આવ્યો નથી, અને FY26 એ બતાવ્યું કે રેકોર્ડ ફંડરેઇઝિંગનો અર્થ રોકાણકારો માટે રેકોર્ડ વળતર નથી.

RHP ની રાહ જુઓ, આંકડા વાંચો અને નિર્ણય હાઇપના આધારે નહીં પણ વેલ્યુએશનના આધારે લો. જેમ જેમ કંપનીઓ પોતાની તારીખો જાહેર કરશે, તેમ અમે આ પેજ અપડેટ કરીશું.

ડિસ્ક્લેમર: આ લેખ માત્ર શૈક્ષણિક હેતુ માટે છે. તે રોકાણ સલાહ નથી કે કોઈ પણ સિક્યોરિટી ખરીદવા, વેચવા કે તેમાં અરજી કરવાની ભલામણ નથી. માહિતી 12 નવેમ્બર 2026 સુધીના ડ્રાફ્ટ ઓફર દસ્તાવેજો અને સમાચાર અહેવાલો પર આધારિત છે અને બદલાઈ શકે છે. રોકાણ કરતા પહેલાં કૃપા કરીને અંતિમ ઓફર દસ્તાવેજ વાંચો.


આ પેજ શિક્ષણ માટે છે, સલાહ નથી. તે વસ્તુઓ કેવી રીતે કામ કરે છે તે સમજાવે છે. તે કોઈ સિક્યુરિટી કે કોઈ પગલાનું રેકમેન્ડેશન કરતું નથી.